“ผ้าลายละเบิก”

1 ใน 7 ลายผ้าไหมอัตลักษณ์ของสุรินทร์

“ละเบิก” เป็นชื่อเรียกผ้าที่มีกรรมวิธีการทอยกดอกลายตารางสี่เหลี่ยม ซึ่งจะทอยกตะกอครั้งละ 2 ตะกอ เพื่อทอเป็นพื้นผ้า และสร้างลวดลายเกิดจากการแยกตะกอที่ 2 และ 3 ผ้าละเบิกมักใช้ไหมเส้นยืนสีเหลืองและสีขาว เมื่อนำมาทอร่วมกันจะทำให้เห็นลายเด่นชัดและงดงาม

ลายละเบิกนี้เป็นลายผ้าที่สามารถใช้ตะกอในการทอได้มากสุดถึง 12 ตะกอ เพื่อดึงไหมเส้นยืนให้เปิดเป็นช่องสำหรับสอดกระสวยขึ้นลงสลับกัน โดยเปิดลายด้วยการเหยียบตะกอขึ้นลงครั้งละ 2 ตะกอพร้อมกัน

เอกลักษณ์ของลายละเบิก

เมื่อทอไปอย่างต่อเนื่อง เนื้อผ้าจะมีความนูนขึ้นมาอย่างเป็นธรรมชาติ ด้วยความที่ผ้าลายนี้มักใช้ไหมเส้นยืนและเส้นพุ่งสีเดียวกัน ทำให้สีของผ้ากลมกลืนกัน แต่ก็มีผิวสัมผัสที่นูนขึ้นมาเป็นเอกลักษณ์

ในอดีต ผ้าละเบิกจะนิยมใช้นุ่งในงานสำคัญ โดยผู้สวมใส่ส่วนใหญ่จะเป็นข้าราชบริพาร หรือข้าราชการ ถือเป็นผ้าที่แสดงถึงความประณีตและความเรียบร้อยตามแบบแผน ส่วนในปัจจุบันยังคงใช้ได้ทั้งชายและหญิง โดยเฉพาะในกลุ่มสตรีสูงวัยที่นิยมใช้นุ่งในงานพิธีมงคล โอกาสสำคัญ และในวาระพิเศษต่าง ๆ เพื่อเสริมความสุภาพและงดงามตามแบบดั้งเดิม

นี่คืออีก 1 ใน 7 ลายผ้าไหมอัตลักษณ์ของสุรินทร์ ติดตามบทความของลายถัดไปได้ที่นี่ เร็ว ๆ นี้

เรื่อง ธิดารัตน์ สืบสวน
ที่ปรึกษา อาจารย์ทัศนียา นิลฤทธิ์ หัวหน้าศูนย์วิจัยและพัฒนาไหมราชมงคล มทร.อีสาน วข.สุรินทร์
ภาพ จุงกะ สะเร็น : Hello Surin https://www.facebook.com/hellosurincom