1 ใน 7 ลายผ้าไหมอัตลักษณ์ของสุรินทร์
“โฮล” เป็นชื่อเรียกผ้าที่มีกรรมวิธีการทอผ้าไหมประเภทหนึ่งที่สร้างลวดลายขึ้นมาจากกระบวนการมัดย้อมเส้นไหมให้เกิดสีสันและลวดลายต่าง ๆ ก่อนนำมาทอเป็นผืนผ้า
ในอดีต โครงสร้างของผ้ามีกรอบมีเชิงคล้ายกับรูปแบบผ้าปูม ที่ใช้เป็นผ้านุ่งโจงกระเบนของขุนนางในราชสำนัก เรียกว่า “โฮลเปราะฮ์” แต่หากเป็นแบบที่สตรีใช้นุ่ง ผ้าจะทอแปลงเป็นลายริ้วเรียกว่า “โฮลแสร็ย์”
ซึ่งในปัจจุบัน แทบไม่เห็นผ้าโฮลแบบโฮลเปราะฮ์แล้ว ทำให้ผ้าโฮลแทบทั้งหมดในแถบจังหวัดสุรินทร์นั้น เป็นลวดลายริ้วแบบโฮลแสร็ย์ ที่มีลายริ้วหลากสีสันตามแต่ผู้ทอ ซึ่งมีลักษณะเด่นคือเส้นตรงดิ่งใหญ่สีเข้มที่เรียงขนานกันทั่วทั้งผืน
ผ้าโฮล อยู่คู่กับจังหวัดสุรินทร์มาอย่างยาวนาน เพราะชาวสุรินทร์รู้จักวิธีเลี้ยงไหมและทอผ้าไหม จึงได้ทอผ้าโฮลไว้ใช้สอยในชีวิตประจำวัน จนได้พัฒนาเป็นการทอเพื่อขายในระบบเศรษฐกิจใหม่ และได้เป็นสินค้าขึ้นชื่อของจังหวัดสุรินทร์ดังคำขวัญ “ผ้าไหมงาม”
ชื่อชั้นของจังหวัดสุรินทร์นั้นรับประกันคุณภาพดี เนื่องจากใช้เส้นไหมชั้นหนึ่งทำให้เนื้อไหมบางเบา เนื้อผ้าแน่นละเอียดเพราะใช้กี่พื้นบ้าน ทำการทอด้วยมือทีละเส้น เกิดเป็นลวดลายผ้าลักษณะเฉพาะตัว
ผ้าโฮล จึงได้รับการยกย่องว่าเป็นผ้าที่ทอยาก มีความงดงาม ราคาจึงสูง ทำให้ทุกครอบครัวมีผ้าโฮลเก็บไว้ใช้นุ่งห่มในช่วงเวลาสำคัญของชีวิต
นี่คือ 1 ใน 7 ลายผ้าไหมอัตลักษณ์ของสุรินทร์ ติดตามบทความของลายถัดไปได้ที่นี่ เร็ว ๆ นี้
